Balans in de Nederlandse regio vraagt om meer inzet van overheid en markt

Een unicum op de grootste vastgoedbeurs van Nederland begin juni. Met de torenhoge woningprijzen in de Randstad en een ontwikkelsector die doet alsof er geen crisis is geweest, zou je haast vergeten dat er ook nog een ander Nederland is. Die van krimpende regio’s aan de rand van ons land.

Minister Plasterk bezocht de Provada om mee te doen aan een gesprek over het Nederland van twee snelheden. De aanzuigende werking van en groei in de Randstad leidt tot uitdagingen op het gebied van leefbaarheid in het noorden, oosten en zuiden van Nederland. De toon van het gesprek was positief. Krimp zorgt juist voor leegte. En daarmee voor ruimte voor vernieuwing en verandering.

Jan Veuger, lector vastgoed aan de Hanzehogeschool Groningen, gaf in een inleiding aan dat de Randstad – met Groningen als 5e snel groeiende stad – steeds groter wordt in internationaal perspectief. En dat krimp samenwerking vereist, zeker als zelfredzaamheid en leefbaarheid in het geding zijn. Het steeds grotere belang van (digitale) bereikbaarheid in krimpregio’s vraagt nieuw handelingsperspectief.

Ook minister Plasterk verbaasde zich erover dat op de schaal van Nederland “eigenlijk één regio” zulke grote verschillen voorkomen. In de grote steden is sturen op extra veel volume in woningbouw nodig. In krimpregio’s is juist een betere balans tussen vraag en aanbod gewenst. Beide gebieden moeten smart solutions inzetten om tot echte innovatie te komen.

Het debat over de aanpak van krimp is al ruim tien jaar bezig. Nieuw is echter de rol van grote institutionele partijen als een BPD of Rabobank. Ondanks dat beide partijen hittekaarten verspreiden over waar ontwikkelaars en beleggers zeer grote (in bijvoorbeeld de Randstad) of juist zeer kleine kansen (aan de randen van Nederland) hebben, zien zij wel degelijk mogelijkheden. Ten eerste kijken ontwikkelaars, beleggers en financiers op de kleine korrel naar wat wel kan met een stabiel laag rendement. Ten tweede is een sluitende businesscase per vastgoedlocatie van groot belang. En die kan van plek tot plek het verschil maken.

De markt verwacht daarbij van de overheid dat zij het voortouw neemt in lastige en complexe vraagstukken, zoals de aanpak van te veel koopwoningen in een segment waar geen vraag naar is. De regionale en lokale overheid zoals die in Oost-Groningen of Parkstad Limburg op haar beurt verwacht juist ook een rol in ingewikkelde dossiers (als te veel koopwoningen of leegstaande beleggingspanden) meer van de markt. Beide partijen deden een stevig beroep op het Rijk om in een nieuw kabinet in te zetten op meer balans in Nederland. Samenwerking tussen overheden en markt op regionale schaal is daarbij cruciaal.